افزونه‌هایی برای آزادی: به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات

نوشته سعید چوبانی 14 ارديبهشت 1393

مرورگر فایرفاکس را بعنوان رابین‌هود وب جهان می‌شناسیم. نرم‌افزار متن‌بازی که ادعا دارد کاربرانش را به ندرت ردیابی می‌کند و به آزادی آنها بیشتر از هر چیزی اهمیت قائل است. با این وجود در صورتی که خود مرورگر دست از سر کاربرانش برداشته باشد، هنوز هم سرویس‌های تحت وب زیادی هستند که برای کوچکترین‌ داده‌ها حریص‌اند. به بهانه روز جهانی آزادی مطبوعات، در این نوشته افزونه‌هایی را معرفی می‌کنم که با نصب آنها روی مرورگر فایرفاکس آزادی بیشتری را در گشت و گذارهای اینترنتی تجربه می‌کنید و از شر وب‌سایت‌هایی که شما را ردیابی می‌کنند خلاص می‌شوید. باشد که آزادی‌های مربوط به حریم شخصی، سرآغازی برای آزادی مطبوعات در جهان باشد. 

۱- LightBeam: روی کسی که شما را دنبال می‌کند چراغ بیاندازید!

LightBeam یکی از شاهکارهای کمپانی مازیلا است. این افزونه که در ابتدا به نام Collusion منتشر شده بود، به شکلی گرافیکی تمام سرویس‌های تحت وبی را که اطلاعات شما به آنها منتقل می‌شود، نمایش می‌دهد. این اطلاعات که به شکل گراف، عقربه ساعت و لیست قابل دسترس هستند به شما کمک می‌کند که متوجه شوید کدام سایت کوکی‌ها را برای کدام شخص سوم ارسال می‌کند. همچنین با استفاده از این افزونه اطلاعات زیادی مانند محل قرار گرفتن سرورهای یک صفحه وب و اطلاعات جزیی دیگر قابل مشاهده است. مازیلا برای توسعه این افزونه از شرکت SIM در دانشگاه هنر Emily Carr استفاده کرده است. 

Mozilla_Lightbeam.jpg

۲- BetterPrivacy: از شرّ  Flash Cookieها خلاص شوید!

Flash Cookieها روش جدید و پیچیده‌ای برای ردگیری فعالیت‌ کاربرها هستند. کاربرد اصلی این کوکی‌ها که به صورت رسمی -اشیای به اشتراک گذاشته شده محلی (LSO)- نامیده می‌شوند، در بازی‌های فلش است. زمانی که شما یک بازی تحت فلش را بصورت آنلاین بازی می‌کنید، میزان پیشرفتتان در بازی توسط این نوع کوکی‌ها ذخیره می‌شود. مشکل اصلی فلشکوکی‌ها در اینجاست که قابل ردگیری روی سیستم نیستند و با پاک کردن همه کوکی‌ها نیز شاهد ادامه فعالیت آنها خواهید بود. برای مثال اگر در سایت یوتیوب صدا را روی میزان خاصی تنظیم کنید و همه کوکی‌های روی سیستم را پاک کنید، بعد از ورود دوباره به سایت شاهد این هستید که صدا بر روی همان درجه قبلی قرار گرفته است. کوکی‌های معمولی HTTP فقط ۴ کیلوبایت اطلاعات ذخیره می‌کنند در حالی که این میزان برای کوکی‌های فلش ۱۰۰ کیلوبایت است. با نصب افزونه  BetterPrivacy می‌توانید به راحتی از شر این نوع کوکی‌ها خلاص شوید.

Betterprivacy.png

۳- Disconnect: هیچ‌کس حق ندارد ما را ردیابی کند!

Disconnect یکی از پرکاربردترین افزونه‌های حفظ حریم خصوصی است و بیش از یک میلیون کاربر هفتگی دارد. Brian Kennish که از کارمندان سابق گوگل بود، در سال 2011 این افزونه را به کمک یک فعال مدنی به نام Casey Oppenheim توسعه داد و تلاش برای احقاق حقوق از دست رفته کاربران و جلوگیری از فروش اطلاعات شخصی را هدف اصلی خود قرار داد.

disconnect-extension-screenshot-r.png

ویژگی‌های جالب این افزونه، آن را از بقیه افزونه‌های حریم خصوصی متمایز کرده است. بعنوان مثال بعد از نصب Disconnect یک دگمه بر روی نوار مرورگر ظاهر می‌شود که با کلیک بر روی آن، وب‌سایت هایی که درخواست ردیابی اطلاعات را کرده‌اند بصورت دسته‌بندی شده نمایش داده می‌شوند. همچنین درخواست سرویس‌های معروفی مانند فیس‌بوک، توییتر و گوگل‌ بصورت جداگانه نمایش داده شده اند تا امکان قطع کردن آنها راحت‌تر باشد. 

۴- DuckDuckGo: موتور جستجوگری راستگو!

DuckDuckGo که توسط گابریل وینبرگ پدید آمده، از جمله شاهکارهایی است که به رقابت با غول جستجوی جهان، گوگل می‌پردازد. همانطور که می‌دانید موتورهای جستجوگر داده‌های جستجوی افراد را ذخیره می‌کنند و پس از پردازش، آنها را به اطلاعات ارزشمندی تبدیل می‌کنند که هم خود از آنها برای فروش محصولاتشان بهره می‌برند و هم این اطلاعات را بصورت طبقه‌بندی شده در اختیار شرکای تجاری و شرکت‌های شخص سوم قرار می‌دهند. برای جلوگیری از تکرار این اتفاق، DuckDuckGo بهترین راه چاره است. این موتور جستجوی دوست‌داشتنی، هیچگونه اطلاعاتی از کاربران خود ذخیره نمی‌کند و نتایج جستجو را تحت هیچ شرایطی شخصی سازی نمی‌کند. با نصب افزونه DuckDuckGo روی مرورگر خود، می‌توانید از این افزونه بعنوان موتورجستجوی اصلی خود استفاده کنید.

url2.png

۵- HTTPS EveryWhere: مطمئن برانید!

این افزونه جالب که با همکاری پروژه Tor و Electronic Frontier Foundation  توسعه داده می‌شود، از وجود پروتوکل HTTPS در اتصال به سایت‌ها اطمینان حاصل می‌کند و مشکل کدگذاری داده‌ها در ارتباطات امن را که منجر به خطر افتادن اطلاعات می‌شود حل می‌کند. HTTPS EveryWhere را می‌توانید از وب‌سایتشان به مرورگرتان اضافه کنید.

https-everywhere2.jpg